Σάλος από τη δήλωση της βουλευτή της ΝΔ για τα κενά στα σχολεία – Τι δείχνουν τα επίσημα στοιχεία, οι χιλιάδες προσλήψεις αναπληρωτών και οι αντιδράσεις που προκλήθηκαν
Μία δήλωση της βουλευτή της Νέας Δημοκρατίας και πρώην υφυπουργού Σοφίας Βούλτεψη ήταν αρκετή για να προκαλέσει έντονες πολιτικές και κοινωνικές αντιδράσεις, λίγες μόλις ημέρες πριν χτυπήσει το πρώτο κουδούνι της νέας σχολικής χρονιάς.
Η συζήτηση αφορούσε ένα πρόβλημα που επανέρχεται σχεδόν κάθε Σεπτέμβριο: τα κενά στα ελληνικά σχολεία και τις δεκάδες χιλιάδες προσλήψεις αναπληρωτών που απαιτούνται προκειμένου να λειτουργήσει το εκπαιδευτικό σύστημα.
Μιλώντας στην τηλεόραση του OPEN και απαντώντας στο ερώτημα γιατί το κράτος εξακολουθεί να προσλαμβάνει τόσο μεγάλο αριθμό αναπληρωτών αντί να καλύπτει περισσότερες ανάγκες με μόνιμο προσωπικό, η Σοφία Βούλτεψη προχώρησε στη φράση που άναψε φωτιές:
«Αυτό γίνεται γιατί την πρώτη μέρα του σχολείου εμφανίζονται οι μισές εγκυμονούσες».
Η δήλωση καταγράφηκε και αναπαράχθηκε από πληθώρα μέσων ενημέρωσης, προκαλώντας αντιδράσεις τόσο από εκπροσώπους κομμάτων όσο και από τον χώρο της εκπαίδευσης. (Η Εφημερίδα των Συντακτών)
Η απάντηση που έγινε viral
Στην ίδια τηλεοπτική συζήτηση συμμετείχε η Ιωάννα Λαλιώτου, τομεάρχης Παιδείας της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης, η οποία έθεσε το ζήτημα των δεκάδων χιλιάδων αναπληρωτών που χρησιμοποιούνται κάθε χρόνο για να καλύψουν τις ανάγκες του εκπαιδευτικού συστήματος.
Όταν η συζήτηση οδηγήθηκε στις εγκυμοσύνες εκπαιδευτικών, η απάντηση που έδωσε στη Σοφία Βούλτεψη ήταν χαρακτηριστική:
«Αν εγκυμονούσαν τόσες χιλιάδες καθηγήτριες κάθε χρόνο, τότε δεν θα είχαμε δημογραφικό πρόβλημα».
Η αντιπαράθεση απέκτησε γρήγορα μεγάλη διάσταση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. (in.gr)
Ωστόσο, πίσω από τη viral ατάκα υπάρχει ένα πολύ σοβαρότερο ερώτημα:
Γιατί η ελληνική εκπαίδευση εξακολουθεί να χρειάζεται δεκάδες χιλιάδες αναπληρωτές κάθε χρόνο;
23.020 αναπληρωτές μέσα σε μία μόνο φάση
Τα επίσημα στοιχεία του ίδιου του Υπουργείου Παιδείας είναι αποκαλυπτικά για το μέγεθος του φαινομένου.
Την 1η Σεπτεμβρίου 2026, μόλις λίγες ημέρες πριν από τη δήλωση της Σοφίας Βούλτεψη, το Υπουργείο Παιδείας ανακοίνωσε την πρόσληψη:
23.020 εκπαιδευτικών
στην Πρωτοβάθμια και Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση, τόσο στην Ειδική Αγωγή όσο και στη Γενική Εκπαίδευση, ως προσωρινών αναπληρωτών για το σχολικό έτος 2026-2027. (Υπουργείο Παιδείας و Θρησκευμάτων)
Πρόκειται μάλιστα για την έναρξη της διαδικασίας στελέχωσης και όχι για κάποιον αριθμό που δημιουργήθηκε αιφνιδιαστικά αφού άνοιξαν τα σχολεία.
Οι συγκεκριμένες ανάγκες ήταν ήδη γνωστές πριν από την έναρξη της σχολικής χρονιάς.
Και εδώ γεννάται το εύλογο ερώτημα:
Είναι δυνατόν ένας τόσο μεγάλος αριθμός αναπληρωτών να εξηγείται με αναφορά στις εγκυμοσύνες εκπαιδευτικών;
Μέχρι στιγμής δεν έχει παρουσιαστεί κάποιο επίσημο στοιχείο που να αποδεικνύει ότι οι εγκυμοσύνες αποτελούν την αιτία για ένα σημαντικό μέρος των δεκάδων χιλιάδων προσλήψεων αναπληρωτών.
Οι άδειες μητρότητας είναι δικαίωμα, όχι «αιφνιδιασμός»
Φυσικά, σε ένα εκπαιδευτικό σύστημα με δεκάδες χιλιάδες εργαζόμενους υπάρχουν κάθε χρόνο άδειες εγκυμοσύνης, λοχείας, ανατροφής τέκνων, ασθένειας και άλλες νόμιμες απουσίες.
Αυτές πράγματι δημιουργούν ανάγκες αντικατάστασης προσωπικού.
Αυτό όμως είναι μία απολύτως φυσιολογική λειτουργία ενός μεγάλου δημόσιου οργανισμού και θα έπρεπε να συμπεριλαμβάνεται στον ετήσιο σχεδιασμό του.
Άλλο λοιπόν να επισημαίνεται ότι μέρος των έκτακτων κενών προκύπτει από νόμιμες άδειες και εντελώς διαφορετικό να δημιουργείται η εντύπωση ότι το τεράστιο πρόβλημα των αναπληρωτών στην ελληνική εκπαίδευση οφείλεται στο γεγονός ότι «οι μισές εμφανίζονται εγκυμονούσες».
Και κυρίως, η εγκυμοσύνη μιας εργαζόμενης εκπαιδευτικού δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως κάτι ύποπτο ή ως συμπεριφορά για την οποία πρέπει να απολογηθεί.
Είναι δικαίωμά της.
Το κράτος είναι εκείνο που οφείλει να έχει προβλέψει την κάλυψη των αναγκών.
Και 5.487 νέοι μόνιμοι διορισμοί το 2026
Για να αποτυπωθεί ολόκληρη η εικόνα, πρέπει να σημειωθεί ότι η κυβέρνηση έχει προχωρήσει παράλληλα και σε χιλιάδες μόνιμους διορισμούς.
Στις 22 Ιουλίου 2026, το Υπουργείο Παιδείας ανακοίνωσε 5.487 νέους διορισμούς εκπαιδευτικών Γενικής Εκπαίδευσης, Ειδικής Αγωγής και Εκπαίδευσης και μελών ΕΕΠ-ΕΒΠ για το σχολικό έτος 2026-2027. (Υπουργείο Παιδείας و Θρησκευμάτων)
Το γεγονός αυτό πρέπει να καταγραφεί.
Αναδεικνύει όμως συγχρόνως και μία αντίφαση που αξίζει να εξεταστεί σοβαρά:
Πώς είναι δυνατόν μετά από χιλιάδες μόνιμους διορισμούς να χρειάζονται, σχεδόν αμέσως μετά, ακόμη 23.020 αναπληρωτές εκπαιδευτικοί;
Η απάντηση προφανώς δεν μπορεί να περιορίζεται σε μία αναφορά στις εγκυμοσύνες.
Η Βούλτεψη επικαλέστηκε και την αναλογία μαθητών – εκπαιδευτικών
Στη συζήτηση η Σοφία Βούλτεψη επικαλέστηκε επίσης το γεγονός ότι η Ελλάδα διαθέτει χαμηλή αναλογία μαθητών ανά εκπαιδευτικό σε σύγκριση με άλλες χώρες.
Πρόκειται για ένα επιχείρημα που έχει πραγματική βάση στα διεθνή στατιστικά δεδομένα και πρέπει να ληφθεί υπόψη στη δημόσια συζήτηση.
Όμως η συνολική αναλογία εκπαιδευτικών προς μαθητές δεν αποτυπώνει από μόνη της το πού βρίσκονται οι εκπαιδευτικοί, ποιες ειδικότητες λείπουν, ποιες είναι οι ανάγκες της Ειδικής Αγωγής ή πόσες θέσεις πρέπει να καλυφθούν σε μικρά νησιά και απομακρυσμένες περιοχές.
Η Ελλάδα έχει ιδιαίτερη γεωγραφία, μικρά σχολεία, νησιωτικές περιοχές, ορεινούς δήμους και σχολικές μονάδες στις οποίες ένας εκπαιδευτικός συγκεκριμένης ειδικότητας δεν μπορεί απλώς να αντικατασταθεί από κάποιον άλλον που βρίσκεται εκατοντάδες χιλιόμετρα μακριά.
Κατά συνέπεια, μπορεί σε εθνικό επίπεδο η αναλογία να εμφανίζεται χαμηλή και ταυτόχρονα συγκεκριμένα σχολεία να παραμένουν χωρίς το προσωπικό που χρειάζονται.
«Στη Γερμανία έχουν σταματήσει οι προσλήψεις»
Στο ίδιο τηλεοπτικό πάνελ υπήρξε ακόμη μία αντιπαράθεση.
Η βουλευτής της ΝΔ φέρεται να υποστήριξε ότι στη Γερμανία έχουν σταματήσει οι προσλήψεις εκπαιδευτικών.
Η τοποθέτηση αμφισβητήθηκε άμεσα από τη συνομιλήτριά της, ενώ δημοσιεύματα που κάλυψαν τη συζήτηση επισήμαναν ότι η Γερμανία αντιμετωπίζει αντιθέτως σημαντικές ελλείψεις εκπαιδευτικών. (in.gr)
Η σύγκριση άλλωστε απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή, καθώς στη Γερμανία η εκπαίδευση οργανώνεται σε σημαντικό βαθμό σε επίπεδο κρατιδίων και δεν αποτελεί ένα ενιαίο σύστημα προσλήψεων αντίστοιχο με το ελληνικό.
Σφοδρή αντίδραση από το ΠΑΣΟΚ
Η δήλωση Βούλτεψη προκάλεσε την αντίδραση του ΠΑΣΟΚ.
Σε κοινή τοποθέτησή τους, οι αρμόδιοι του Τομέα Παιδείας του κόμματος, Στέφανος Παραστατίδης και Σωκράτης Κάτσικας, κατηγόρησαν την κυβέρνηση ότι επιχειρεί να μεταφέρει την ευθύνη για τις αδυναμίες στον προγραμματισμό του εκπαιδευτικού συστήματος στις ίδιες τις εκπαιδευτικούς.
Το ΠΑΣΟΚ χρησιμοποίησε μάλιστα τη χαρακτηριστική φράση:
«Τα κενά τα εγκυμονεί η κυβερνητική ανεπάρκεια».
Σύμφωνα με την ανακοίνωση, το κόμμα υποστηρίζει ότι οι πραγματικές ανάγκες είναι πολύ μεγαλύτερες και ότι το εκπαιδευτικό σύστημα εξακολουθεί να στηρίζεται σε δεκάδες χιλιάδες εργαζομένους με προσωρινές συμβάσεις. (Topontiki)
Το θέμα των εγκυμοσυνών είχε εμφανιστεί και στο παρελθόν
Αξίζει να σημειωθεί ότι η συζήτηση γύρω από τις άδειες εγκυμοσύνης και ανατροφής δεν εμφανίζεται για πρώτη φορά.
Παρόμοιο ζήτημα είχε προκαλέσει αντιδράσεις και στο παρελθόν, όταν είχε γίνει αναφορά σε νεοδιορισμένους εκπαιδευτικούς που, μετά την ανάληψη υπηρεσίας, κάνουν χρήση νόμιμων αδειών που ήδη δικαιούνται.
Η διαφορά είναι ουσιαστική.
Υπάρχει πράγματι διοικητικό ζήτημα όταν το κράτος διορίζει έναν εκπαιδευτικό και στη συνέχεια χρειάζεται άμεσα αντικαταστάτη επειδή ο πρώτος κάνει χρήση νόμιμης άδειας.
Αυτό, όμως, είναι πρόβλημα προγραμματισμού και πρόβλεψης προσωπικού.
Δεν μπορεί να μετατρέπεται σε πρόβλημα της εγκύου εργαζόμενης.
Το πραγματικό ερώτημα που παραμένει αναπάντητο
Αφήνοντας στην άκρη τις ατάκες και την πολιτική αντιπαράθεση, οι αριθμοί επιβάλλουν μία πολύ σοβαρότερη συζήτηση.
Το ελληνικό Δημόσιο προχώρησε το καλοκαίρι σε 5.487 νέους μόνιμους διορισμούς στην εκπαίδευση. (Υπουργείο Παιδείας و Θρησκευμάτων)
Και την 1η Σεπτεμβρίου χρειάστηκε να ανακοινώσει άλλους 23.020 προσωρινούς αναπληρωτές εκπαιδευτικούς. (Υπουργείο Παιδείας و Θρησκευμάτων)
Αυτά είναι τα επίσημα στοιχεία.
Επομένως το ερώτημα που πρέπει να απαντήσει το Υπουργείο Παιδείας δεν είναι αν υπάρχουν έγκυες εκπαιδευτικοί.
Φυσικά και υπάρχουν.
Το ερώτημα είναι άλλο:
Γιατί το ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα, παρά τους χιλιάδες μόνιμους διορισμούς, εξακολουθεί να χρειάζεται δεκάδες χιλιάδες αναπληρωτές κάθε χρόνο;
Πόσα από αυτά τα κενά είναι πραγματικά έκτακτα;
Πόσα επαναλαμβάνονται κάθε χρόνο;
Πόσοι αναπληρωτές καλύπτουν επί σειρά ετών ουσιαστικά πάγιες ανάγκες;
Και, τέλος, πόσοι από τους 23.020 φετινούς αναπληρωτές χρειάστηκαν πραγματικά εξαιτίας αδειών εγκυμοσύνης και μητρότητας;
Αν υπάρχει τέτοιο επίσημο στοιχείο, το Υπουργείο Παιδείας μπορεί να το δημοσιοποιήσει.
Διαφορετικά, η επίκληση των εγκυμοσυνών δεν απαντά στο πρόβλημα.
Απλώς αλλάζει τη συζήτηση.
Από τις «εγκυμονούσες» στα πραγματικά κενά
Η δημόσια εκπαίδευση είναι πολύ σοβαρό ζήτημα για να αντιμετωπίζεται με αφορισμούς.
Μία γυναίκα που αποφασίζει να αποκτήσει παιδί δεν δημιουργεί δυσλειτουργία στο κράτος.
Ένα κράτος που γνωρίζει ότι απασχολεί δεκάδες χιλιάδες γυναίκες γνωρίζει επίσης ότι κάθε χρόνο ένα ποσοστό τους θα βρίσκεται σε εγκυμοσύνη, λοχεία ή άδεια ανατροφής.
Όπως γνωρίζει ότι κάποιοι εργαζόμενοι θα αρρωστήσουν, κάποιοι θα συνταξιοδοτηθούν και κάποιοι θα χρειαστεί να απουσιάσουν.
Αυτό ονομάζεται σχεδιασμός ανθρώπινου δυναμικού.
Και το πραγματικό πολιτικό ζήτημα δεν είναι αν «την πρώτη ημέρα εμφανίζονται εγκυμονούσες».
Είναι αν στις 11 Σεπτεμβρίου, όταν ανοίξουν οι πόρτες των σχολείων, θα υπάρχει ο απαραίτητος εκπαιδευτικός μπροστά σε κάθε τάξη.
Γιατί τελικά ο γονιός και ο μαθητής δεν ενδιαφέρονται για το ποιος θα κερδίσει μία τηλεοπτική αντιπαράθεση.
Θέλουν το αυτονόητο:
ένα σχολείο πλήρως στελεχωμένο από την πρώτη ημέρα.